4. ACTIVIDADES

4.1 Actividades de introdución

Podemos sinalar dúas actividades de introdución que susciten o interese dos alumnos para comezar un e-studio de termos implicados nunhas noticias concretas. Neste caso, as que aparecen na primeira páxina de La Voz de Galicia (05-01-07), que pode servir de mostra para outras seleccións que faga o profesor na súa aula:

-Unha vez presentada a portada ou, no seu caso, copiados no encerado os títulos das principais noticias que alí están escritas, os alumnos, en pares ou tríos, sinalan algunhas palabras sobre as que teñen algunha dificultade de interpretación. Soamente algunhas, que sexan suficientes para iniciar o tema, xa que máis adiante proporemos actividades para todas.

-Tamén se pode incidir nas reaccións espontáneas que teñen ante cada título das noticias que conteñen eses termos. Isto de comprobar a súa reacción espontánea ante as noticias poderá axudarlles a non ver nos termos só palabras raras senón algo que explica mellor as súas noticias preferidas.

Reacción emocional: ¿Cales son as noticias que máis lles gustan ou desgustan e por que? ¿Que tipo de sentimentos teñen ante a súa lectura?

-Reacción analítica: ¿Cales son os títulos que máis preguntas lles suxiren sobre o porqué, as causas, as consecuencias, a análise máis intelectual de que é o que pasa alí para que esa noticia prodúzase?

-Reacción práctica: ¿En que tipo de noticia lles gustaría traballar mellor porque poden facer algo, montar algún experimento, facer enquisas, deseñar un mural, facer unha representación escénica, etcétera?

-Reacción creativa: ¿Que noticia se presta máis para inventar algo que axude a mellorar a situación que describe? ¿Ti, que tes tantas ideas co teu grupo, que noticia escollerías para pór en acción a túa creatividade?

4.2 Actividades de desenvolvemento

En primeiro lugar, situar os termos dentro dunha noticia, e para iso son opcionais estes dous pasos:

  • Un, situar os termos soamente dentro dos títulos da noticia. Isto pode ser suficiente para a súa análise e coñecemento e fai máis fácil e directa unha investigación sobre o seu significado.
  • Dous, analizar algún termo especial, facendo un e-studio máis amplo sobre todo o texto da noticia e non soamente sobre os títulos. Para iso, vete aos titulares do xornaldo 5 de xaneiro do 2007 e selecciona e pica nas que tratamos aquí e atoparás o texto completo da noticia.

Recorda o gráfico das sete pistas que poderás aplicar á noticia que selecciones para estudar ese termo concreto, que queres analizar a fondo. Isto darache unha visión máis ampla do termo en todo o seu contexto: quen, que, onde, cando, como, canto, por que.

4.3 Actividades de ampliación

Como ampliación ao e-studio directo dos datos que ofrecen os títulos e o texto das noticias nas que se insiren, ofrecemos unha actividade de ampliación, cun obxectivo: aprender un esquema que poida servir aos alumnos para a súa aplicación a outros termos que cada día aparecen nas diversas seccións dos xornais.

Velaquí, por exemplo, como se pode chegar a unha comprensión, aplicación, análise e síntese de termos, utilizando ademais os 3 clásicas canles de aprendizaxe nunha clase (verbal – visual – quinestésico) e que levarán a un entendemento máis profundo dos mesmos.

Por suposto, o profesor seleccionará desta lista de suxestións os pasos que xulgue posibles e procedentes en cada caso.

  • Os alumnos len a noticia no xornal e presentan termos, cuxo significado resúltalles dubidoso.
  • O profesor os copia no encerado.
  • Cada alumno escribe nun papel anónimo o significado que lle dan a ese termo, co fin de que cada un conteste libremente, sen ter medo ao ridículo ou ao seu descoido, nalgúns dos casos.
  • O profesor recolle eses papeis e le no alto, citando ou non aos alumnos, segundo véxao procedente.
  • O profesor describe entón que significa ese termo, en si mesmo, ata o seu etimoloxía, se procede.
  • Busca despois coincidencias e diverxencias co que aos alumnos se lles ocorra.
  • O profesor pon exemplos nos que este termo se utiliza, co fin de abrirlles o sentido xeral que ten nesa noticia concreta, lendo en todo caso o parágrafo en que está escrito o termo e explicando o seu contexto.
  • Os alumnos anotan por escrito o que o profesor lles dixo sobre ese termo e, reunidos en subgrupos de 3, poden investigar pola súa conta no dicionario, na enciclopedia ou noutras fontes accesibles algún dato ou exemplo máis que explique mellor o termo.
  • O profesor preséntalles modelos de gráficos, tipo mapas mentais, para expresar o sentido dos termos ou palabras difíciles, de tal xeito que move aos alumnos a que sexan capaces de expresar por unha canle diferente ao verbal o significado dun termo concreto.
  • Cada subgrupo de 3 alumnos elixe un gráfico e trata de expresar nesa linguaxe visual o significado, divisións, conexións que se poidan dar nese termo.
  • Presentan os seus gráficos e comeza un diálogo sobre o significado do termo, tanto no contexto da noticia como noutros exemplos que se lles ocorra.
  • Como complemento final, pódense establecer xogos, encrucillados, coleccións de sinónimos e antónimos con algúns termos importantes que apareceron no xornal ao longo da semana.
  • Finalmente, todo ese excelente traballo debe gardarse nun ficheiro de termos. As palabras repítense de cando en vez e sempre será necesario ter a man unha boa fonte información.

4.4 Actividades actitudinais

En primeiro lugar, eliximos algunha das noticias que traballamos máis a fondo: por exemplo, a indicada en primeiro termo: La Voz celebra o seu 125 aniversario coa vocación de seguir servindo a Galicia polo menos cen anos máis

  • Seguiremos os 5 pasos clásicos, sinalados na taxonomía de David R. Krathwohl para a análise de valores e actitudes das persoas ante un feito importante.
  • Utilizaremos a actividade de proceso aberto para traballar en pequenos grupos de tres persoas e presentar os resultados ante todo o grupo.

4.4.1 Receptividade

¿Dáste conta, por exemplo, dos diversos xornais que adoitan verse nun quiosco da túa cidade? ¿Poderías nomealos e dicir en que cidade se editan? ¿Ou non tes nin idea?

¿Saberías escribir a forma e cor do título dalgúns destes xornais?

¿Como recoñeces, por exemplo, cal é La Voz de Galicia, que agora acaba de cumprir 125 anos? ¿En que te fixas?

4.4.2 Resposta

Se che ofrecen La Voz de Galicia na escola, ¿que fas con ela: mírala e déixala, les algo, vas a unha sección concreta, pásasche un tempo vendo sequera por encima todas as seccións, les só os títulos, ou que resposta dás a esta oferta que che fan?

Se non che ofrecen o xornal, ¿preguntas algunha vez por el, buscas onde está? Que fas?

¿Recordas algunha vez que o pasaras ben porque leras algo no xornal? ¿Por que o pasaches ben?

4.4.3 Valoración

Adoita dicirse que o xornal é un valor para a sociedade. ¿Que opinas desa afirmación?

Pero tamén é certo que moita xente non le nunca ou case nunca o xornal. ¿Por que? ¿Non é un valor para eles?

E, para ti. ¿É o xornal un valor para ti? Din que %u201Cobras son amores, e non boas razóns%u201D. Isto é, non vale dicir que o xornal é / non é un valor para ti. Terás que demostralo con feitos e comportamentos concretos. ¿Que fas para demostrar que o xornal é / non é un valor para ti? A ver, cousas que fai a xente que son un sinal de que o xornal é un valor para eles.

4.4.4 Organización

Unha cuestión moi importante. ¿Que quere dicir iso de que o xornal ten vocación de seguir servindo a Galicia cen anos máis? Para entender esa frase de servizo a Galicia, lee, por exemplo, estes artigos: Un xornalista a menos de media hora do foco de calquera noticia eDa rotoplana á web de La Voz.

É fácil comprobar que organizarse é un sinal claro de que algo para ti é un valor. A pregunta é clara: ¿organízaste dalgún modo para ler o xornal ou algo do seu contido, cada día / cada semana / cada mes? O que algo quere, algo se organiza e busca tempo para conseguilo.

4.4.5 Caracterización

Unha soa pregunta: adoita dicirse que a caracterización é o cume dunha actitude. Por exemplo, a unha persoa gústalle tanto a música, ten tal actitude favorable cara a ela , que a música o caracteriza e chámanlle músico. Así pasa co que é chamado historiador, matemático, futbolista, mecánico, cociñeiro, literato. Esquecémonos do seu nome propio e chamámoslle polo que o caracteriza, polo que fai, polo que lle gusta tanto.

-Percorre por encima distintos nomes dos xornais que coñeces. ¿Que significan, que lles caracteriza se responden ao seu título de cabeceira?

-Escribe unha páxina sobre que debe significar La Voz para Galicia.

-E a ti, ¿gustaríache que che chamasen, por exemplo, o xornalista da clase ou do teu colexio? ¿Que terías que facer para que che caracterizasen con ese nome?

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies