L. Cancela
Este sábado celebrouse a final da Copa do Rei entre o Athletic Club e o Mallorca, e o equipo bilbaíno saíu vitorioso. Este é o campionato nacional de fútbol máis antigo de España, con moita tradición e seguimento. Pero este ano o fútbol viuse envolto nunha gran polémica polos presuntos contratos que, baixo o mandato de Luis Rubiales, firmou a Real Federación Española de Fútbol (RFEF), organizadora deste e outros torneos, para levar a Supercopa a Arabia Saudita e polas obras de reforma do estadio de La Cartuja, de Sevilla.

Que é a RFEF?
É o organismo reitor do fútbol en España. Trátase dunha asociación privada, pero de utilidade pública. Está integrada por outras federacións autonómicas, polos clubs de fútbol, os futbolistas, os árbitros e os adestradores. Encárgase, por exemplo, das normas do fútbol e de representar a España fronte ás entidades do fútbol mundial (FIFA) e europea (UEFA).

Quen é Rubiales?
É o último expresidente da RFEF e está sendo investigado, como máximo directivo desta institución, pola súa posible implicación en contratos ilegais, en administración desleal e en branqueo de capitais (ocultar a orixe do diñeiro recibido de maneira ilegal de xeito que pareza vir de fontes legais).

Que significa todo iso?
Imos por partes. O asunto principal da investigación da Garda Civil é o contrato que a RFEF asinou para que a Supercopa de España se xogase en Arabia Saudita. As autoridades estudan se, mediante este contrato, Rubiales puido gañar cartos de maneira ilegal, e se a operación se realizou seguindo as vías correctas.

Hai máis?
Si. Outra das cuestións investigadas é se Rubiales, durante o seu mandato, encargou as obras que tiña que facer a RFEF no estadio de Sevilla a unha construtora concreta a cambio de que esta destinase diñeiro á empresa dun amigo seu. Esta investigación coñécese como operación Brody.

É o único?
Non. Durante o seu mandato presentáronse numerosas querelas contra el e viviu nun constante escándalo. Por exemplo, recibía 3.100 euros mensuais da federación para pagar un ático, aínda que a normativa só o permite se o presidente vén de fóra. Non era o caso. Ademais, no 2018 unha xuíza investigouno por unha viaxe a Nova York cunha muller, presuntamente custeada por fondos da federación.

Por que xa non é presidente?
Con todo, o máis soado foi o que ocorreu o 20 de agosto, día no que a selección española feminina de fútbol gañou o Mundial. Durante a celebración, e diante do todo o mundo, Rubiales agarrou a cabeza da xogadora Jenni Hermoso e deulle un bico na boca sen o seu consentimento.

Que ocorreu entón?
Foi un xesto desapropiado, polo que tamén foi denunciado e está a ser investigado por agresión sexual e presións á xogadora para que non denunciara. El di que non houbo tal. Nun primeiro momento non quixo dimitir, pero finalmente, tivo que facelo.

 

Os audios entre Piqué e Rubiales espertaron as sospeitas

Como vimos, unha das cuestións que se investigan é a presunta firma de contratos ilegais. No 2019, Rubiales, que era presidente da Real Federación de Fútbol Español, e Gerard Piqué, facendo de intermediario coa súa empresa, acordaron levar a Supercopa de España a Arabia Saudita ata o 2025. Vendeuse como un éxito, porque permitía pasar de dous a catro equipos e asegurarse de que os grandes clubs estivesen case sempre representados.
No 2022, El Confidencial publicou uns audios nos que se oía a Piqué e a Rubiales falar dunha repartición de diñeiro entre ambos. Eses cartos procedían supostamente da cantidade que Arabia Saudita pagaba pola competición. Aí dicíase, por exemplo, que pedirían máis para que fose o Real Madrid.

O bico sen permiso a Jenni Hermoso foi o motivo final

O cargo de Rubiales nunca pareceu cambalearse ata o escándalo derivado do bico que lle deu á xogadora Jenni Hermoso. Primeiro, porque se soubo que a federación tratou de influír nela para que dixese que o bico fora consentido. Segundo, porque días despois do feito ela o denunciou por un acto non consentido. E terceiro, porque as presións institucionais (doutros organismos deportivos), políticas (do Goberno do Estado) ou da propia FIFA (que o inhabilitou para exercer o seu cargo nela) fixeron que quedase sen apoio e tivese que dimitir. Durante esa polémica, as xogadoras reclamaban cambios na federación: entre eles, a dimisión de Rubiales e do seu adestrador, que entón era Jorge Vilda. O silencio do equipo masculino de fútbol, que non as apoiou publicamente, foi motivo de críticas.

da dimisión

 

ACTIVIDADE BÁSICA

Exemplos

A historia do deporte de España conta con moitas mulleres que foron estrelas na súa disciplina. Por grupos, investigade unha e contade o seu caso. Que deporte facía, cando e os recoñecementos acadados.
——————-
As actividades están deseñadas por L. Cancela

O segredismo no competición

As imaxes da Garda Civil entrando e saíndo das oficinas da Real Federación Española de Fútbol (RFEF) por un presunto caso de corrupción foron para moitos afeccionados unha decepción. A sociedade observa atónita un contraste entre a brillantez dos xogadores de fútbol e o mandato de Luis Rubiales, ensombrecido por supostas irregularidades e un bico sen consentimento. Pero a situación que o precedeu na federación nacional tampouco era boa.
Cando Rubiales chegou á dirección da entidade prometeu varrer todas as ilegalidades cometidas nos anos previos. O responsable anterior, Ángel María Villar, que se mantivo no cargo durante 29 anos, foi detido no 2017 na operación Soule, unha investigación contra a corrupción que o tivo doce días no cárcere. Puido saír porque pagou unha fianza de 300.000 euros, e sete anos despois segue á espera de xuízo.
Na actualidade, a investigación por corrupción non se limita só ao expresidente do fútbol español. No 2023 sóubose que a Garda Civil investigaba unha serie de presuntos pagos millonarios por parte de varios presidentes do Fútbol Club Barcelona a José María Enríquez Negreira, daquela vicepresidente do Comité Técnico de Árbitros (CTA), unha institución que depende da RFEF. O equipo xustifica eses pagos por labores de asesoramento, pero o xuíz que o investiga entende que con eles se intentaba influír nos árbitros para que o beneficiasen no campo. Con todos estes datos, moitos opinan que a federación debe someterse a un control exhaustivo e público. Haberá que ver o que fai a próxima presidencia.
A RFEF convocou eleccións para o próximo 6 de maio, un proceso que non estivo exento de polémicas. Pedro Rocha, o que foi presidente interino desde a dimisión de Rubiales, renunciou tras chamar ás urnas para presentarse ao cargo. Pero este proceso foi impugnado por algúns membros. En primeiro lugar, porque hai 40 persoas que perderon a súa condición de asembleístas (membros) e que non poderán votar; e segundo, porque se esixe unha cota feminina que tampouco hai na asemblea.

Control e transparencia, a receita do éxito contra a corrupción

Estes casos de corrupción permítennos falar do conflito de intereses. Esta é unha figura moral presente na conduta dunha persoa que ten un deber (o seu interese primario) que choca cun interese persoal (interese secundario), o que pode influír na súa profesionalidade.
Por exemplo, uns investigadores que estudan a eficacia dun medicamento e que reciben diñeiro dunha farmacéutica para facelo. É posible que a farmacéutica non lles meta presión para que cheguen a unha conclusión concreta, pero os científicos poden verse influídos de maneira consciente ou inconsciente. Non ten que haber inxerencia, pero si existe a sospeita, o que menoscaba o rigor do traballo.
Para evitar situacións coma esta, o control e a transparencia deben entrar en xogo. O control pode ser, por exemplo, exercido por unha entidade independente que analice as accións dunha empresa ou unha institución en concreto.
A transparencia, por outra banda, é unha ferramenta de control que obriga a que a información dunha entidade sexa pública. Vese, por exemplo, cos gastos que fai un concello. Isto permite que renda contas ante a cidadanía. Para moitos, a federación de fútbol ten un exceso de segredismo. O segredo non é ilegal, pero sen dúbida é máis doado ter condutas desapropiadas se se pensa que ninguén o saberá.

ACTIVIDADE MEDIA

O conflito do día a día

O conflito de intereses está moi vixiado nalgunhas profesións. Ocórrensevos outros exemplos do día a día? Compartídeos coa clase. Entre todos, pensade en solucións que se poidan adoptar. Por exemplo, retirar a un xuíz dun proceso.

ENTENDER

As esfera do fútbol, sen vixilancia independente

Credes que canto máis ten alguén máis quere? A historia da corrupción no fútbol non só está presente na federación española. Entre o 2015 e o 2016 destapouse o escándalo Fifagate: altos cargos da entidade mundial foron acusados de suborno, fraude e lavado de diñeiro.

■ A corrupción no fútbol converteuse en algo tan indignante para as afeccións como o fixeron os múltiples casos de corrupción política para os votantes e afiliados aos partidos. Isto provoca unha deslexitimación do deporte. Non obstante, os estadios seguen cheos. Por que cres que ocorre?

■ O Estado non pode elixir os dirixentes da federación de fútbol nacional, senón que se elixen mediante a votación da Asemblea Xeral, composta por 140 integrantes como futbolistas, adestradores, membros das federacións autonómicas ou árbitros. Pensades que se houbese un representante do Estado podería haber un mellor control?

ACTIVIDADE AVANZADA

As dúas caras da moeda

É momento de debater. A clase dividirase en dous grupos. Unha parte defenderá que os xogadores marchen a este tipo de países e outra que non. Escollede a dous voceiros, que trasladen a opinión con argumentos de cada conxunto.

PROFUNDAR

Moitos critican o lavado de imaxe mediante o deporte que fan países sen dereitos humanos

Arabia Saudita inviste millóns e millóns de euros na súa liga de fútbol profesional, a Saudi Prol League. Con este diñeiro logra que as grandes estrelas do deporte xoguen os últimos anos da súa carreira nos seus equipos. Temos varios exemplos: Cristiano Ronaldo fichou polo Ao-Nassr, e Karim Benzema deixou o Real Madrid polo Ao-Ittihad.

■ A monarquía saudita gastou, desde o 2021, 6.300 millóns de dólares no deporte en xeral mediante o seu Fondo de Investimento Público (PIF). Unha elevada cantidade de diñeiro que, no caso do fútbol, se suma aos repetidos escándalos de corrupción das entidades europeas, e desafía a súa hexemonía.

■ No 2023, o PIF comprou catro clubs de fútbol sauditas, entre eles o de Ronaldo. E un dato: o salario que este percibe no seu equipo convérteo no futbolista mellor pago.

■ Algúns describiron as accións de Arabia Saudita como un lavado de imaxe deportivo. Un termo que describe o intento dun Goberno de branquear a súa reputación mundial a través do deporte. É coñecido que as mulleres contan con menos dereitos, e que Amnistía Internacional denunciou os abusos contra os manifestantes ou os traballadores inmigrantes.

■ Credes que os xogadores deberían ter unha posición máis dura e non xogar nestes países? Por exemplo, Rafa Nadal, que ten unha imaxe de persoa humilde, fichou por Arabia Saudita, e non sería por cartos, xa o di el!

 

Compartir en Compartir en Facebook Compartir en Twitter Compartir en WhatsApp

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies