Un exemplo práctico: no canto de explicar qué se pode facer, mostramos os pasos seguidos para iniciar un adestramento nun role playing sobre o tema que nos ocupa.

SITUACIÓN: a hora da comida, algúns días, convértese nun certo martirio. Alguén chega sempre tarde, outros comen a contragusto porque non hai o prato favorito, uns días o gran silencio e outros a alborotada discusión. Despois, á hora do lavado de vaixelas, todo o mundo ten présa. Con todo, durante o día as cousas non están tan mal e a xente enténdese e funciona ben. ¿Que pasa á hora para comer? É coma se todo o mundo trouxese alí os seus desgustos, as súas ganas de mando, os seus desquites de silencio, a súa ironía. E, acabada a sobremesa, parece que todo volve a unha certa normalidade.

PAPEIS: o pai, a nai, unha filla (19 anos), un fillo (15), a avoa (71) nai da nai, e o teléfono que tamén serviu de personaxe.

ACCIÓN: Cando se pon (pr) é que o personaxe que actúa é o que corresponde á realidade (a nai real, por exemplo, fai o papel (p) de nai no role playing.

Cando se pon (p) soamente é que o personaxe que actúa está a facelo como papel, que non coincide co seu na vida real (por exemplo, o fillo actúa en (p) de avoa).

-Comezaron no grupo cun monólogo estupendo por parte da nai (pr) que relata os seus sentimentos cando todos se foron da comida e a lavadora comezou a funcionar.

-Entrou o papel da avoa (pr) en diálogo coa nai, tratando de pór calma e en orde os seus pensamentos.

-O fillo (pr) interveu enseguida, facendo unha substitución da avoa e púxose relativamente agresivo coa nai (pr), xa que, segundo el, non pasaba nada nas comidas: «Só que un vén co seu na cabeza e non tes ganas de falar».

-Interveu o pai (pr) colocándose na súa casa e tratando de facer unha conversación a tres: nai / fillo / pai, a base de preguntas e que os outros fosen contestando.

-Tomou a súa casa a filla (pr) dicindo que as cousas nunca se arranxan ben na comida porque, cando ao sentar á mesa, cada un toma demasiado en serio os seus papeis: o pai é máis patrón que nunca, a nai convértese en ama de casa sufrida con tanta e boa comida que fixo, a avoa que hoxe non ten ganas para comer, e cada fillo có seu do cole ou dos seus estudos e amigos.

STOP 1º. O condutor do role playing intervén e todos vanse ás súas cadeiras ao redor do escenario de actuación: «Ou sexa, que agora mesmo estades a reproducir o que pasa en casa, sen saír dos vosos papeis reais (pr)».

-O fillo irrompe na pista e toma o papel de avoa (p) en «monólogo»: nos meus tempos, nas comidas na mesa…

-Despois dun minuto, a avoa entra en pista facendo de fillo (p) e comezan un diálogo sobre os costumes de antes e de agora na relación cos pais durante a comida.

-O pai entra e cunha «substitución» substitúe á avoa no papel de fillo (p) e trata de discutir co seu fillo que fai de avoa (p) a ver cómo pensa…

-A filla entra na discusión co papel de nai (p).

-Cando se acalora o tema, o fillo que facía de avoa (p) vaise.

-Entón, a iniciativa da filla, xorde un intercambio: a filla toma o papel de fillo (p) que estaba a facer o seu pai e o pai convértese en nai (p) que estaba a facer a súa filla… e seguen coas súas opinións e sentimentos sobre o problema á hora para comer.

STOP 2º. O condutor pregunta cómo lles vai. Din que aínda demasiado de présa e non lles dá tempo a dicir todo o que queren.

-A nai entra de novo e comunícase cun monólogo breve, facendo de fillo (p) e vaise da pista.

-O fillo segue o seu exemplo e presenta un monólogo facendo de nai (p) e quérese ir; pero entra o pai no papel de filla (p) e lle roga ao seu fillo que se poña na casa onde esta o papel de fillo (pr) e comezan un diálogo como dous supostos irmáns.

-Ao cabo de tres minutos, o fillo forza un intercambio co seu pai, de tal xeito que o pai se coloca no papel de fillo (p) e o fillo real colócase no papel de filla (p).

STOP 3º. O condutor interrompe e sácaos de pista; pero eles protestan: «Agora que empezabamos a facer cada un de non se sabe que… pero con toda o alma, vas e córtasnos».

REFLEXIÓN

Mentres eles seguen co role playing familiar, que terminou moi ben -ao termo dunha hora- e suxeriu algunhas conversacións privadas entre o pai e o fillo, a nai e a avoa, a filla co seu irmán, etcétera, é útil facer cinco reflexións:

A) Mentres que cada un está a pensar qué vai facer e en qué papel meterse, o ROLP non funciona. É moito mellor deixarse levar espontaneamente polo que nese momento sinta cada un e se lle ocorrera: substituír ao pai que está a facer de avoa, entrar no papel de fillo sendo realmente a súa irmá, facer un monólogo de nai sendo realmente a avoa, facer un monólogo de pai sendo a filla real…

B) É necesario estar atento ao que pasa e que a decisión de saír ou de entrar na pista non se deba tanto ao condutor do ROLP senón, máis ben, a un mesmo; se un se equivoca e corta a acción, o condutor pode pararlle un momento; pero o mellor é ir facendo cada pouco tempo un stop e ver ata qué punto aquilo funciona.

C) Se a xente non entra nos papeis e non os vive no seu interior, o mellor é facer unha escenificación, pero non un ROLP.

D) Isto non foi máis que un intento real de adestramento para coñecer a técnica. Só o tempo, a asesoría do condutor de grupo e a práctica falaranos da súa eficacia.

E) ¿Que pasaría se agora, outro día, despois destas dúas horas de comunicación no ROLP, introducimos dous novos papeis: a especialista en dietética que veu ao colexio e o profesor que está cos nenos no comedor? ¿Practicamos a ver cómo nos vai?

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies