4.1 Actividades de introdución

Segundo a estrutura convencional das UD, debe existir unha conexión lóxica entre os obxectivos e contidos coas actividades que profesores e alumnos han de pór en práctica para conseguilos.

-Comezamos introducindo o estudo da noticia na UD con algo interesante e que resulte motivador para os alumnos: ¿presentación gráfica do título, lectura individual ou por subgrupo do texto…? ¿Ou, ademais, algo máis vibrante?

-Se abrimos, por exemplo, a páxina Donación y trasplante de órganos, atopámonos con máis de 20 preguntas que adoitan facer á Organización Nacional de Transplantes. Podemos elixir unha, por exemplo a 19, a que se refire á selección de enfermos que se van a transplantar, e pregúntaselles: «¿Sabedes que significa iso do código cero / urxencia 0?». Explícaselles.

-Seguimos despois cunha rolda libre de preguntas que os alumnos poidan ter sobre esta noticia do transplante de fígado, fixándonos en aspectos emocionais, de análises de porqués. Saber como se actúa ou que hai que facer na práctica cando exista esta urxencia, ou que habería que inventar para que houbese unha maior solidariedade e abundancia de doantes. Reunimos convencionalmente estas preguntas que facilitan a súa actitude interrogativa nestes catro apartados:

  • Reaccións emocionais espontáneas ante a noticia: explorar con preguntas o sentimento dos alumnos ante esta noticia, presentando diversos feitos e buscando en todo caso a súa reacción emocional.

  • Reaccións espontáneas de tipo analítico: curiosidades, porqués, algo que quixesen saber, significados de termos, feitos, sitios, procesos, etcétera. Non se trata de dar respostas, senón de abrir o campo de coñecemento e a actitude interrogativa ante esta noticia, anotando noutro apartado do encerado as súas preguntas.

  • Reaccións prácticas. Qué lles gustaría saber aos alumnos desde o punto de vista práctico: como se fai o transplante, como se conserva o fígado, quen poden ser doantes ou que teñen que facer para ser admitidos como tales.

  • Reaccións creativas. Van no sentido de qué habería que facer e que non se fai aínda, cómo se poderían mellorar situacións máis problemáticas na doazón, ideas para mellorar as actitudes das persoas ante este tema da noticia.

4.2 Actividades de desenvolvemento do proceso

4.2.1 Actividades básicas. (Recollida de datos, recoñecemento, comprensión).

¿Como lograr que os alumnos acaden unha boa recollida e recoñecemento dos datos que ofrece o texto do xornal sobre a noticia Fígados solidarios?

Recollida de datos

-Os alumnos divídense en grupos de dou ou tres e entrégaselles o texto da noticia, co fin de que busquen os quen, que, onde, cando, como, canto e por que.

-Recórdaselles aos alumnos que contidos levan consigo cada unha das sete palabras, tal como se explicara máis arriba en 2.2 Contidos conceptuais.

-Cópianse esas sete palabras-clave no encerado e, debaixo de cada unha, vaise anotando o que os alumnos atoparon que corresponde a cada unha delas: nos que atopei… os onde son estes, etcétera.

Recoñecemento de datos

-Unha vez finalizada a recollida de datos, procédese ao recoñecemento dos mesmos, aprendendo que significan aqueles que teñen especial relevo ou tamén especial dificultade para os alumnos. O cal pódese facer de dúas formas:

  1. O profesor explica a importancia deses datos, utilizando o texto e o contexto da noticia, e indicando cales poden investigarse para un maior coñecemento de que significan.
  2. Os alumnos, divididos en grupos de tres, investigan a importancia do fígado e o seu funcionamento ou sobre a operación de transplante. A continuación ponse en común os resultados para toda a clase.

4.2.2 Actividades de extensión

Non é suficiente recoller e recoñecer a importancia dos datos. É necesario estendérmonos un pouco máis e atender ás curiosidades que os alumnos teñan sobre o tema concreto da doazón de órganos. E para iso presentámoslles a lista de preguntas frecuentes recollidas nun documento da Organización Nacional de Transplantes:

1. ¿Por que deberiamos facernos doantes de órganos e tecidos?

2. ¿Quen pode ser doante de órganos ou de tecidos?

3. ¿Que pensan as relixións sobre a doazón de órganos e tecidos?

4. ¿Que condicións mínimas se requiren para ser doante?

5. ¿Onde se obtén o cartón ou carné de doante?

6. ¿Que pasa se se cambia de opinión sobre a doazón de órganos?

7. ¿Pode doarse o corpo tras o falecemento?

8. ¿Que tipos de doazóns poden realizarse?

9. ¿Que órganos e tecidos poden ser doados?

10. ¿Poden os familiares do doante coñecer aos receptores dos órganos doados?

11. ¿Que pasa se a familia se opón á doazón?

12. ¿Cambiará a actitude dos médicos á hora de atenderme nun momento crítico, se saben que son doante?

13. ¿Queda desfigurado o corpo logo da extracción dos órganos e tecidos?

14. ¿Que lexislación regula en España a doazón e o transplante de órganos e tecidos?

15. ¿Que é o consentimento presunto?

16. ¿Que é a morte cerebral?

17. ¿Quen diagnostica a morte cerebral?

18. ¿Pode coñecer a familia dun doante o nome dos enfermos transplantados?

19. ¿Como se selecciona aos enfermos que se van a transplantar?

20. ¿Que son as drogas inmunosupresoras?

21. ¿Canto custa un transplante?

22. ¿Ten que pagar algo a familia pola doazón ou polo transplante de órganos?

23. ¿Está permitido o comercio de órganos humanos?

Entréganse, por exemplo, tres preguntas a cada subgrupo de tres alumnos, que investigarán as respostas consultando o documento en Internet, ou nunha copia que se faga para cada subgrupo. Despois, cada subgrupo explica aos demais os resultados obtidos. ##pagina##

4.3 Actividades actitudinais

Falar un pouco entre os alumnos sobre os valores e actitudes que poden xurdir ante esta noticia de Fígados solidarios. Leamos, en primeiro lugar, o seguinte texto:

«Dar de si». En xeral, esta locución fai referencia á roupa cando se estira: disque este xersei deu de si e cólgame e sobra por todas partes. Pero tamén se utiliza no tipo e cantidade de esforzo que unha persoa fai para conseguir algo: «non dou máis de min» ou «deu de si todo o que puido». Pois diso se trata. Non dar cousas que tes, senón dar do que es ti mesmo e pertence ao teu mesmo corpo. O cal, segundo a Organización Nacional de Transplantes, pódese facer de dúas formas: doazón en vivo e doazón post mórtem ou, en linguaxe máis clara, doante vivo ou doante cadáver. En vivo, cando ti dás, por exemplo, unha parte do teu fígado ou un ril e podes seguir vivindo co que che queda. A chamada post mórtem dáse cando alguén deixa un escrito ou unha promesa á súa familia para que, se se morre, poidan entregar o seu corpo para que se poidan aproveitar os seus órganos sans a favor de quen os necesite. En España hai moitos enfermos que esperan un fígado para un transplante. No caso da doazón de fígado hai que esgotar todas as opcións do doante cadáver, e desenvolver a de doante vivo, porque o tempo de espera do receptor é de só uns meses, non existe unha opción como a diálise que teñen quen esperan por un ril».

Pero, talvez, o máis directo, aínda que non sobra nunca unha boa referencia técnica, é unha conversación cos alumnos sobre o tema da doazón. ¿Como che sentirías, por exemplo, no lugar deste neno chinés de 12 anos? ¿Por que a xente é capaz de facerse doante dunha forma altruísta e gratis, ata sen coñecer a quen pode beneficiar? ¿Que estarías disposto a dar de ti?

4.4 Cinco preguntas

1. Receptividade. ¿Que nos pasa con esta noticia: pasamos dela, interésanos moito, prestámoslle atención, lémola algunha vez, é cousa só de maiores?

2. Resposta. Se nos invitan a facer algo polos transplantes, ¿nos apuntamos enseguida, nos comprometeríamos a facer algo?

3. Valoración. ¿En que medida cremos que isto dos transplantes é un valor para vós, ou só é un valor para os que o necesitan?

4. Organización. Sempre que algo é un valor para ti, organízaste, fas algo e buscas tempo para logralo. ¿Estudas, investigas, preguntas, les? ¿Ides facer algo para saber máis da doazón de órganos? ¿Ou o deixas, sen máis, unha vez que les esta noticia?

5. Caracterización. Cando alguén se converte en doante ou en receptor, din que ese feito lles caracteriza, cámbialles un pouco ou un moito o seu xeito de ser e comportarse doutro xeito cos demais. ¿Tivestes ocasión de entrevistar ou falar con alguén que sexa doante ou receptor, aínda que non sexa precisamente de fígado? ¿Que pensan da xenerosidade da xente? ¿Como falan, que valor os caracteriza?

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies