C. MARTÍNEZ

No 1903, os irmáns Wright realizaron o primeiro voo sostido e controlado nun avión. A nave na que voaron non se parecía moito ás que utilizamos nós para viaxar na actualidade. Para que te fagas unha idea, só conseguiron manterse no ceo 12 segundos, percorrendo unha distancia de 36 metros, aproximadamente.

«Temos que darnos conta de que os materiais que utilizamos para fabricar avións cambiaron moito. Nun principio, estaban feitos de madeira e tea, pero a medida que se quixo voar máis alto e rápido, estes debían ser máis duradeiros e lixeiros», apunta Pablo Núñez, delegado do Colexio de Xeólogos en Galicia e membro da Federación Europea de Xeólogos. A medida que se aumentaba a velocidade destas aeronaves feitas de madeira, máis posibilidades existían de que se destruísen como se fosen de papel.

Concretamente, foi a partir da Primeira Guerra Mundial (1914-1918) cando se empezou a investigar máis en profundidade que materiais podían substituír a madeira. As aeronaves tiñan un papel fundamental nos conflitos armados daquela época, polo que existía moito interese en que estas voasen máis e, como non, tamén mellor.

Á carreira polo aluminio

«Empezouse a investigar e o material que adquiriu máis forza pola súa maleabilidade e resistencia, xunto coa súa facilidade para obtelo da terra, foi o aluminio», comenta Núñez. Segundo as palabras do xeólogo, «os primeiros motores deste material foron deseñados durante as décadas dos trinta e os corenta por Alemaña e o Reino Unido, que estaban enfrontados nese momento». O obxectivo, por tanto, tamén era conquistar os ceos: «Ambos se deron conta de que os motores, que naquel momento eran de aceiro, tiñan grandes deficiencias».

O aluminio, en realidade, chegou para quedarse. Este elemento químico, coas súas aliaxes, segue sendo unha das materias primas máis comúns na fabricación de avións comerciais. Grazas á súa resistencia, alta condutibilidade eléctrica e térmica e densidade (xa que permite que sexan moito máis lixeiros), este utilízase nos paneis das ás e no motor. «As pezas de aluminio constitúen o 80 % do peso do avión», sinala Núñez.

Non obstante, non é o único material que provén da minería que está presente no trasporte aéreo. «A maioría dos avións están feitos principalmente de aluminio, pero tamén de aceiro, titanio, vanadio e moitos outros compostos que non son minerais», precisa o experto.

Concretamente o vanadio é un material estratéxico que se utiliza como aditivo no sector do aceiro. Nos avións, está presente nos motores, na aliaxe de aluminio con titanio. «Simplemente a adición dun 0,2 % de vanadio aumenta a resistencia da aliaxe ata nun 100 % e reduce ata un 30 % o seu peso, unha cuestión clave, especialmente no sector da aeronáutica», amplía Núñez.

Do metal máis lixeiro

Ao necesitar lixeireza, os avións tamén contan con magnesio. Resulta obvio se temos en conta que se trata do metal máis lixeiro do mundo: «Tamén en aliaxes con zinc e aluminio. Por exemplo, os paneis das ás están fabricados con aliaxes de magnesio, zinc, aluminio e cobre, que ademais proporcionan resistencia».

Por outra banda, na construción de barras, baleas e pezas forxadas óptase por materiais como o aceiro e as súas aliaxes. Por exemplo, as que se fan con cromo e níquel non só dan dureza, senón que tamén evitan a corrosión de pezas que necesitan tratamento térmico.

Ao material máis resistente

Pero non podemos falar das partes dun avión sen falar da caixa negra. Por se non o sabías, trátase dun dispositivo que grava e almacena parámetros do motor, dos instrumentos, da situación do voo (cal foi a súa altitude, velocidade, etcétera) e as comunicacións dos pilotos ou co control en terra. A súa función é rexistrar o máximo número de datos posible durante o voo, e se hai un accidente, é o instrumento que revela información sobre o que puido ocorrer. Sabendo todo isto, podemos deducir que os materiais dos que está feita esta caixa negra son, sobre todo, moi resistentes. «Está composta de titanio e de aceiro inoxidable porque facilita a resistencia ao impacto, soporta temperaturas de máis de 1.000 graos e permite a gravación», explica Núñez. No obstante, cómpre engadir que precisamente o titanio se utiliza moi pouco. «Por dúas cuestións moi básicas: é moi escaso e moi caro. Fixéronse mesturas para non depender tanto del, e si que se utilizan aliaxes nalgunhas partes concretas da fuselaxe dos motores, pero non demasiado, porque é moi caro», conclúe Núñez.

Compartir en Compartir en Facebook Compartir en Twitter Compartir en WhatsApp

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies