JESÚS GARRIDO

Agora que se nos acaba o primeiro trimestre do curso escolar 2021-2022 non podemos irnos sen facer unha detida visita ás secuencias didácticas que nos presenta a Biblioteca Nacional Escolar. Este portal educativo, da Biblioteca Nacional, describe con todo detalle a viaxe de Magalhães e Elcano e lémbranos os principais momentos da primeira volta ao mundo. O venres 8 de novembro cumpríronse 500 anos da chegada da expedición da primeira volta ao mundo: «Tres horas antes da posta do sol entramos no porto dunha illa chamada Tadore, indo fondear preto de terra, en vinte brazas de auga, facendo unha descarga de toda a nosa artillería» (Antonio Pigafetta).

Noticia e didáctica

O texto ten unha importancia non soamente como noticia, xa que na súa formulación aplícase non só aos contidos cognoscitivos (C), senón tamén ás actitudes (A) que o singular descubrimento forma parte das materias que alí se citan (t.ly/FOyb):

1. Xeografía e Historia. Analizar e identificar as formas de representación do noso planeta nun mapa e localizar espazos xeográficos utilizando datos de coordenadas xeográficas (C).

Comprender os procesos de conquista e colonización e as súas consecuencias humanas e de relación entre os mesmos navegantes (A).

2. Matemáticas. Desenvolver procesos de matematización en contextos da realidade cotiá que levan consigo a navegación e as súas coordenadas xeográficas (C).

Saber interpretar a relación humana que se forma entre os que dirixen e orientan a navegación e os que teñen que limitarse a cumprir o seu oficio (A).

3. Física e Química. Valorar a utilidade das máquinas simples na transformación dun movemento nunha navegación (C).

Valorar o esforzo e precisión no traballo de quen saben cumprir co seu oficio a pesar das dificultades de tempo, horario, alimentación, cambios… (A).

4. Bioloxía e Xeoloxía. A expedición non era unha viaxe á nada e esixía, en primeiro lugar, a propia vida dos navegantes e o coñecemento de persoas e grupos cos que se ían atopar, de formas básicas de convivencia… (C).

Identificación de plantas, de produtos alimenticios, de auga, de animais cos que se ían atopar, do clima (A).

5. Lingua. Podemos pescudar se todos os navegantes podían comunicarse suficientemente? Coñeces algo do relato que Antonio Pigaffeta proporcionou e o esquema gráfico que nos presenta?

Importante. Indícanse incluso o número aproximado de horas de clase que poderían dedicarse a cada unha desas materias: Xeografía, Matemáticas, Física e Química, Bioloxía e Xeoloxía e Lingua Castellana e Literatura, dúas clases. O mapa da viaxe, unha clase.

Dinámica de recursos

Temos a sorte de que diversos centros educativos camiñaron xa no estudo de tan importante noticia e publicaron as súas referencias (t.ly/qdXe). Así que a súa xenerosidade aberta proporciónanos un verdadeiro arsenal de actividades e recursos sobre a primeira circunnavegación da Terra para levar a cabo nosa propia investigación na aula.

Velaquí, por exemplo, algúns dos seus títulos, imaxes e estudos que se abren ante as claves citadas arriba con citas claras en cada un dos pasos de investigación.

A viaxe de Magalhães e Elcano, investigación e aprendizaxe: que vas aprender en cada unha das materias?, como se vía o mundo?

Contexto histórico, interrogantes iniciais. Materiais para a investigación.

Etapas da viaxe.

Fontes de consulta: Juan Sebastián Elcano, Antonio Pigafetta.

Un día na expedición.

Mapas de Google.

Cartografías de onte e hoxe, carta de navegación, o problema das coordenadas xeográficas… (t.ly/Foyb).

Entre os recursos que porporciona a Biblioteca Nacional Escolar hai unha imprescindible guía para o profesor (t.ly/qdXe).

Compartir en Compartir en Facebook Compartir en Twitter Compartir en WhatsApp

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies